تفاوت شارژ AC و DC در خودروهای برقی؛ کدام بهتر است؟

تفاوت شارژ AC و DC در چیست؟ با گسترش خودروهای برقی، آشنایی با انواع روش‌های شارژ خودرو اهمیت بیشتری پیدا کرده است. یکی از پرسش‌های رایج خریداران این است که شارژ AC بهتر است یا DC؟

به‌طور خلاصه، شارژ AC بیشتر برای استفاده روزمره و شارژ خودرو برقی در منزل کاربرد دارد و شارژ DC برای شارژ سریع در سفرهای بین شهری و ایستگاه‌های عمومی به‌کار می‌رود. تفاوت اصلی شارژ AC و DC، در محل تبدیل جریان و سرعت شارژ است.

تفاوت شارژ AC و DC در یک نگاه

* اعداد تقریبی هستند و به مشخصات خودرو، توان شارژر و شرایط باتری بستگی دارد.

شارژ AC چیست؟

شارژ AC یا جریان متناوب، یکی از رایج‌ترین روش‌های شارژ خودروهای برقی محسوب می‌شود. برق شهری از نوع AC است و برای ذخیره‌شدن در باتری خودرو باید به جریان مستقیم یا DC تبدیل شود.

این تبدیل در قطعه‌ای به نام شارژر داخلی خودرو (OBC) انجام می‌گیرد. به همین دلیل، سرعت شارژ علاوه بر توان دستگاه، به توان شارژ داخلی خودرو نیز بستگی دارند.

• بیشتر بخوانید: مشخصات فنی ایکس پنگ G9؛ شاسی‌بلند پرچم‌دار با شارژ فوق سریع

مزایای شارژ AC

شارژ AC مزایایی دارد که در لیست زیر به آن‌ها می‌پردازیم:

• امکان نصب شارژ اختصاصی در خانه یا پارکینگ، با رعایت الزامات ایمنی و فنی
• مناسب شارژ شبانه و استفاده روزمره
• هزینه کمتر تجهیزات نسبت به شارژرهای سریع DC
• امکان شارژ خودرو هنگام حضور در محل

معایب شارژ AC

یکی از مهم‌ترین معایب شارژ AC، سرعت کمتر آن است؛ برای مثال، شارژ یک باتری بزرگ ممکن است چندین ساعت زمان ببرد. همچنین، توان شارژ‌ به حداکثر ظرفیت شارژر داخلی خودرو محدود می‌شود.

• بیشتر بخوانید: مشخصات ایکس پنگ G7؛ خودرو تمام‌برقی با برد 702 کیلومتر و شارژ فوق سریع

شارژ DC چیست؟

شارژ DC یا جریان مستقیم، روشی برای شارژ سریع خودروهای الکتریکی است. در این روش، برق متناوب شبکه در خود ایستگاه به جریان مستقیم تبدیل می‌شود و با توان مناسب به باتری خودرو می‌رسد.

ازآنجاکه تبدیل اصلی برق در ایستگاه صورت می‌گیرد، شارژر داخلی خودرو در این فرایند نقشی ندارد. همین موضوع امکان استفاده از توان‌های بالاتر و کاهش زمان شارژ را فراهم می‌کند.

• بیشتر بخوانید: مقایسه ماشین ها؛ بررسی خودروهای برقی ایکس‌پنگ در جدول

مزایای شارژ DC

• شارژ DC معمولاً سرعت بیشتری نسبت به شارژ AC دارد.
• کاربردی برای خودروهایی که در طول روز به دفعات استفاده می‌شوند.
• برای توقف‌های کوتاه و سفرهای طولانی مناسب هستند.

معایب شارژ DC

شارژرهای DC گران‌تر عرضه می‌شوند و نصب آن‌ها به تجهیزات تخصصی و زیرساخت برق قدرتمند نیاز دارد. هزینه استفاده از این ایستگاه‌ها نیز بسته به تعرفه و اپراتور می‌تواند بیشتر باشد.

همچنین، شارژ مکرر و سریع در شرایط نامناسب می‌تواند باعث فرسودگی باتری شود. به همین دلیل، رعایت توصیه‌های سازنده خودرو اهمیت دارد.

شارژ AC سریع‌تر است یا DC؟

شارژ DC اغلب سریع‌تر است. اما سرعت واقعی به توان قابل پذیرش خودرو و ظرفیت باتری بستگی دارد؛ برای مثال، فرض کنید خودرویی با باتری 60 کیلووات‌ساعتی دارید و می‌خواهید شارژ باتری را از 20 به 80 درصد برسانید. در این حالت،‌ باید حدود 36 کیلووات‌ساعت انرژی به باتری اضافه شود.

• با شارژ AC و توان متوسط 11 کیلووات: زمان نظری شارژ‌ حدود 3 ساعت و 16 دقیقه است.
• با شارژ DC و توان متوسط 90 کیلووات: زمان نظری شارژ حدود 24 دقیقه می‌شود.

این اعداد تخمینی هستند و تلفات شارژ و تغییر توان در طول فرایند ممکن است زمان واقعی را افزایش دهند. به‌خصوص در شارژ DC، توان دریافتی معمولاً با نزدیک‌شدن سطح شارژ باتری به ظرفیت کامل کاهش می‌یابد.

نکته: اتصال خودرو به شارژ 350 کیلوواتی لزوماً به معنای شارژ با همین توان نیست. خودرو باید توان موردنظر را پشتیبانی کند.

شارژ AC بهتر است یا DC برای سلامت باتری؟

یکی از دغدغه‌های مالکان خودرو الکتریکی، اثر شارژ سریع بر عمر مفید باتری خودرو برقی است. درکل، شارژ AC با توان پایین‌تر برای استفاده روزمره گزینه مناسبی محسوب می‌شود. در مقابل، استفاده مکرر از شارژ DC پرتوان، ‌به‌خصوص در دمای نامناسب می‌تواند باتری را فرسوده کند.

با این حال، نمی‌توان گفت استفاده از شارژ DC همیشه به باتری آسیب می‌زند. کیفیت سامانه خنک‌کننده، سطح شارژ، دمای باتری و فناوری به‌کاررفته در خودرو نیز نقش مهمی دارند.

برای حفظ سلامت باتری بهتر است:

• در صورت امکان، شارژ روزانه را با AC انجام دهید.
• از شارژ سریع DC در مواقعی استفاده کنید که به آن نیاز دارید.
• توصیه سازنده درباره محدوده شارژ باتری را رعایت کنید.
• از شارژ در خارج از محدودیت‌های اعلام‌شده خودرو و شرایط دمایی نامناسب خودداری کنید.

برای شارژ خودرو در خانه AC بهتر است یا DC؟

اگر خودرو برقی شما شب تا صبح در پارکینگ قرار دارد، شارژ AC می‌تواند انتخاب مناسب‌تری باشد. این روش هزینه تجهیزات کمتری دارد و فرصت کافی برای شارژ باتری را فراهم می‌کند.

در مقابل، شارژ DC بیشتر برای مسیرهای بین شهری یا مواقعی پیشنهاد می‌شود که راننده به شارژ سریع نیاز دارد. البته نصب شارژ خانگی باید با بررسی ظرفیت برق ساختمان، تجهیزات حفاظتی و سیم‌کشی مناسب صورت گیرد. استفاده از پریز معمولی نیز بدون بررسی شرایط فنی، برای شارژ مداوم خودرو مناسب نیست.

خطر شارژ خودرو برقی با پریز در خانه

شارژ خودرو برقی در خانه امکان‌پذیر است، اما استفاده از پریز برای شارژ مداوم توصیه نمی‌شود. البته راه‌حل این مسئله، استفاده و نصب وال‌بکس (Wallbox) توسط متخصص در این حوزه است. خطر استفاده از پریز برق برای شارژ خودرو الکتریکی شامل موارد زیر می‌شود:

• ذوب‌شدگی سیم‌کشی و اتصالات: پریزهای خانگی برای تحمل جریان مداوم  و بیش از 3 ساعت طراحی نشده‌اند. این امر می‌تواند به‌تدریج باعث شل‌شدن اتصالات، ایجاد آرک (جرقه) و ذوب‌شدن پریز و آتش‌سوزی شود.
• خطر برق‌گرفتگی از بدنه خودرو (PEN Fault): اگر هرگونه قطعی یا نقص در سیم ارت (اتصال زمین) رخ دهد، بدنه فلزی خودرو می‌تواند برق‌دار شود و دست‌زدن به آن باعث شوک الکتریکی خطرناک در فرد شود.
• افت ولتاژ و آسیب به لوازم خانگی: اگر مدار پریز موردنظر با سایر تجهیزات برقی خانه مشترک باشد، کشش مداوم برق باعث افت ولتاژ شدید در آن قسمت از ساختمان می‌شود و می‌تواند به وسایل الکترونیکی حساس آسیب برساند.

آیا همه خودروهای برقی از شارژ DC پشتیبانی می‌کنند؟

خیر. پشتیبانی از شارژ AC و DC به نوع درگاه، مشخصات فنی خودرو و استاندارد شارژ آن بستگی دارد. همچنین، حداکثر توان شارژ AC و DC در یک خودرو می‌تواند متفاوت باشد؛ بنابراین، پیش از خرید خودرو یا انتخاب شارژ، باید حداکثر توان شارژ قابل‌پذیرش و مشخصات فنی آن را بررسی کنید.

فناوری شارژ سریع در خودروهای برقی ایکس موتورز

ایکس موتورز، عرضه‌کننده خودروهای برقی ایکس‌پنگ در ایران، با معرفی مدل‌هایی مانند G6 و G9، فناوری شارژ سریع را به بازار خودروهای برقی ایران آورده است. برخی از نسخه‌های این خودروها با بهره‌مندی از معماری 800 ولتی از شارژ سریع DC پشتیبانی می‌کنند؛ این قابلیت، زمان توقف برای شارژ باتری را کاهش می‌دهد.

برای مثال، خودروی ایکس‌پنگ G7 با پشتیبانی از فناوری شارژ سریع DC، فقط در 12 دقیقه شارژ می‌شود.

جمع‌بندی: AC یا DC، کدام را انتخاب کنیم؟

انتخاب بین AC یا DC به نحوه استفاده از خودرو بستگی دارد. اگر بیشتر در شهر رانندگی می‌کنید و امکان شارژ در محل کار یا خانه را دارید، شارژ AC انتخابی اقتصادی و کاربردی برای استفاده روزمره است. اما اگر زیاد سفر می‌کنید یا زمان کمی برای توقف دارید، شارژ DC به شما کمک می‌کند باتری را در مدت کوتاه‌تری شارژ کنید.

ترکیب این دو روش اغلب بهترین راهکار است: شارژ AC برای استفاده روزمره و شارژ DC برای سفرها و مواقع ضروری.

سؤالات متداول