عمر باتری خودروهای برقی، معمولاً براساس تعداد چرخههای شارژ و دشارژ مورد اندازهگیری قرار میگیرد. اغلب سازندگان ادعا میکنند باتریهای خودروهای برقی میتوانند 8 تا 10 سال یا معادل 000,150 تا 000,200 کیلومتر عمر مفید داشته باشند.
در این راهنما قصد داریم اطلاعاتی کامل و کاربردی درباره باتری خودروهای برقی، روشهای افزایش طول عمر آن، هزینههای نگهداری و تعویض در اختیار شما قرار دهیم تا از هرآنچه باید در مورد نگهداری و طول عمر باتری بدانید، آگاه شوید.
عمر باتری خودروهای برقی چقدر است؟
اندازهگیری عمر خودروهای برقی از طریق تعداد چرخههای شارژ و دشارژ صورت میگیرد. هر چرخه کامل، شامل یک بار شارژ کامل و یک بار تخلیه کامل باتری میشود.
براساس ادعای برخی از سازندگان باتریهای خودروهای برقی باید بگوییم این باتریها حدود 8 تا 10 سال (150,000 تا 200,000) عمر مفید دارند. اما باید بدانیم این فقط یک عدد است و طول عمر باتری خودرو برقی به عوامل مختلفی بستگی دارد.
وقتی باتری به این عدد رسید، از کار نمیافتد، اما ظرفیت باتری کمتر میشود. درنتیجه، مسافتی که با هر بار شارژ طی میکنید، با کاهش همراه است. این کاهش ظرفیت بهمرور اتفاق میافتد تا زمانی که باتری نیاز به تعویض پیدا میکند.
بنابراین، عمر مفید باتری، به این معنا نیست که باتری بهطور کامل از کار افتاده است، بلکه نشان میدهد عملکرد باتری در حال کاهش است. البته باتریهایی هم تولید میشوند که میتوانند عمر مفید بیشتری داشته باشند.
در آمریکا، بهطور میانگین، گارانتی ماشینهای برقی حداقل 8 سال یا حدود 160 هزار کیلومتر است یا شرکتهایی مثل کیا، گارانتی 10 ساله یا 160 هزار کیلومتر را برای خودروهای هیبرید و برقی خود در نظر گرفتهاند.
- بیشتر بخوانید: بررسی فناوری شارژ سریع خودرو برقی با باتری 5C

کارکرد و دوام باتری ماشین الکتریکی
باتری خودروهای برقی با باتری خودروهای بنزینی (یعنی باتریهای سربی اسیدی) تفاوت دارد. همچنین، از نظر کارایی نیز سطح بالاتری از انرژی را تولید میکند. بستههای باتری لیتیوم یون موجود در ماشینهای برقی به همان چیزی شباهت دارند که پیش از این در لپتاپها و موبایلها مشاهده کردهایم، اما در ابعادی بزرگتر!
باتری خودروهای الکتریکی از سریکردن سلولهای باتری جداگانه ایجاد میشوند. درحقیقت، چند صد عدد از آنها را برطبق مدل، به شکل سری باهم میبندند و باتری خودرو را میسازند.
البته باید اضافه کنیم باتری خودروهای برقی اگر استفاده نشوند، کمتر امکان از دست دادن شارژ دارند. اما برخلاف باتری موتورهای بنزینی و احتراق داخلی، موقع رانندگی با سرعت زیاد یا در مسیر مستقیم، زودتر تخلیه میشوند. علاوهبراین، افزایش دما میتواند در عمر باتری ماشین الکتریکی تأثیرگذار باشد.
در پاسخ به پرسش «باتری خودروهای برقی چقدر عمر میکنند» باید بگوییم عملکرد این نوع باتریها بهتدریج و با هر بار شارژ مقداری کاهش پیدا میکند. اما این فرایند به آرامی رخ میدهد و زمان زیادی لازم دارد.
البته اگر از خودرو برقی خود بهطور صحیح استفاده کنید، عمر مفید باتری ماشین برقی شما تا 160 هزار کیلومتر خواهد بود.
عوامل اثرگذار در عمر باتری
برای افزایش طول عمر باتری خودروهای برقی بهتر است موارد زیر را درنظر بگیرد:
- عادتهای رانندگی (ترمز ناگهانی و شتابگرفتن شدید): شتاب شدید و ترمز ناگهانی میتواند باعث استهلاک باتری شود؛ چراکه دمای باتری را افزایش میدهد و به کاهش طول عمر باتری منجر میشود.
- دما: افزایش گرما و سرمای شدید میتواند اثر منفی روی باتری داشته باشد. گرما سرعت واکنش شیمیایی در باتری را افزایش میدهد و بهتدریج باعث تخریب باتری میشود. سرما نیز به کاهش ظرفیت باتری منجر میشود و در عملکرد آن اختلال ایجاد میکند.
- روش و نوع شارژ: شارژ سریع با وجود کاهش زمان شارژ میتواند باعث ایجاد گرما و کاهش عمر باتری شود. شارژ آهسته از افزایش بیش از حد گرما جلوگیری میکند و طول عمر باتری را به همراه دارد.
- کیفیت باتری: فناوری و نوع باتری در عملکرد و افزایش طول عمر آن نقش مهمی دارد. باتریهای باکیفیت لیتیوم یونی اغلب عمر مفید بیشتری دارند.
- بیشتر بخوانید: کاهش زمان شارژ خودروهای برقی؛ هرآنچه باید درباره معماری 800 ولتی بدانید.
عمر باتری خودروهای برقی در برندهای مختلف
خودروهای برقی از هر برندی با باتری و فناوری متفاوتی عرضه میشوند. این موضوع در طول عمر باتری بسیار اثرگذار است. برخی از برندها از سیستمهای پیشرفتهتر برای مدیریت باتری و باتریهایی با چگالی انرژی بیشتر برخوردارند که به افزایش عمر باتری منجر میشود.
درکل، برای بررسی تفاوت طول عمر باتری در برندهای مختلف به گزارشهای مستقل و دادههای عملیاتی نیاز داریم. اما گارانتی باتری هم میتواند برای طول عمر و سنجش کیفیت، معیار خوبی باشد.
برای مثال، در بررسی خودروهایی مانند ایکسپنگ، علاوه بر مشخصات فنی و عملکرد خودرو، توجه به فناوری باتری و سیستم مدیریت آن هم اهمیت زیادی دارد. برای آشنایی بیشتر با خودروهای برقی و محصولات این حوزه، میتوانید خودروهای ایکس موتورز را نیز بررسی کنید.
چه عواملی باعث کاهش عمر باتری خودروهای برقی میشود؟
عوامل گوناگونی میتوانند عمر باتری خودرو برقی شما را کاهش دهند. آگاهی از این موارد میتواند در نگهداری و افزایش طول عمر باتری به شما کمک کند. درادامه به بررسی عوامل مهم در کاهش طول عمر باتری میپردازیم.
شرایط سخت آب و هوایی
رانندگی در آب و هوای بسیار سرد یا گرم میتواند عمر باتری را کاهش دهد. در دمای بالا، گرمای هوا به باتری آسیب میزند و باعث تخلیه سریع باتری میشود. دمای بسیار پایین هم کارایی باتری را کاهش میدهد.
در این شرایط بهتر است از سامانه پیشسرمایش (preconditioning) یا همان خنککاری باتری استفاده شود. رانندگی در جادههای شیبدار و کوهستانی نیز با فشار به باتری، کاهش طول عمر آن را به همراه دارند.
شارژ بیش از حد
اگر باتری را بیش از حد شارژ کنید، به دلیل افزایش حرارت و دما به سلولهای باتری آسیب میرسد و عمر باتری کاهش مییابد. بهتر است باتری را بهطور کامل شارژ نکنید و آن را در محدوده میان 20 تا 80 درصد نگهداری کنید.
همچنین، استفاده از شارژر مناسب و استاندارد، بسیار مهم است. شارژر نامناسب با ارسال ولتاژ نامناسب به باتری آسیب میرساند.

راهکارهای افزایش طول عمر باتری خودرو برقی
روشهای سادهای برای جلوگیری از کاهش ظرفیت باتری وجود دارد. در ادامه به بررسی هرکدام میپردازیم.
شارژ بهینه
شارژ آهسته خودرو برقی یکی از راهکارها برای افزایش عمر باتری است. شارژ باتری را در محدوده بین 20 تا 80 درصد نگه دارید. این کار از ایجاد حرارت اضافی و آسیب به باتری جلوگیری میکند. برنامهریزی برای شارژ در افزایش عمر باتری مؤثر است.
برای مثال، میتوانید شارژ کردن باتری را در ساعاتی غیر از ساعات اوج مصرف انجام دهید.
رانندگی مناسب
رانندگی ملایم و آرام و بدون شتاب شدید از استهلاک باتری تا حد زیادی جلوگیری میکند. شتابگیریهای شدید و ترمزهای ناگهانی به باتری خودرو آسیب میزند. همچنین، بهکار گیری سامانه ریکاوری انرژی (Regenerative Braking) میتواند به افزایش طول عمر باتری منجر شود.
این سامانه، هنگام ترمزگیری به بازیابی انرژی حرکتی خودرو کمک میکند.
تعمیر و نگهداری باتری خودرو برقی
هزینه تعویض باتری خودروهای برقی به عوامل مختلفی بستگی دارد؛ عواملی مثل نرخ ارز و مدل خودرو. این هزینه اغلب میتواند بخش زیادی از ارزش خودرو باشد. گارانتی باتری میتواند مقداری از هزینه را پوشش دهد. هزینه تعویض باتری در ایران بسته به مدل و نوع خودرو متفاوت است.
پیش از خرید خودرو بهتر است درباره گارانتی و هزینه تعویض باتری بهطور کامل اطلاعات کسب کنید تا در برنامه مالی خود، این هزینه را هم درنظر داشته باشید.

جمعبندی
طول عمر باتری خودروهای برقی به عوامل مختلفی بستگی دارد؛ برای مثال عادتهای رانندگی، شرایط سخت آب و هوایی و نحوه شارژ، مواردی هستند که در کاهش عمر باتری اثرگذارند. در این مطلب، به بررسی کامل عمر باتری خودرو برقی پرداختیم.
با مطالعه این راهنما میتوانید در نگهداری درست خودرو برقی و انتخاب بهترین خودرو برقی مناسب خود اقدامات مؤثری انجام دهید.
سؤالات متداول
باتری خودرو برقی چند سال عمر میکند؟
باتری خودروهای برقی معمولاً حدود ۸ تا ۱۰ سال یا ۱۵۰ تا ۲۰۰ هزار کیلومتر عمر مفید دارد.
آیا شارژ سریع به باتری خودرو برقی آسیب میزند؟
استفاده مداوم از شارژ سریع میتواند با افزایش حرارت، فرسودگی باتری را سریعتر کند.
چگونه عمر باتری خودرو برقی را افزایش دهیم؟
نگهداشتن شارژ در محدوده متعادل، کنترل دمای باتری و پرهیز از رانندگی و شارژ نامناسب به افزایش عمر آن کمک میکند.